Ağırlıklı Ortalama Formülü
Ağırlıklı ortalama, her değerin kendi ağırlığıyla çarpılmasıyla bulunan sonuçların toplamının ağırlıklar toplamına bölünmesidir. Değerler x, ağırlıklar w ile gösterildiğinde:
- Her değeri karşısındaki ağırlıkla çarpın.
- Bulduğunuz çarpımları toplayın.
- Sonucu ağırlıkların toplamına bölün.
Yüzdelerle Ağırlıklı Ortalama Nasıl Hesaplanır?
Vize notu 60 ve etkisi %40, quiz notu 85 ve etkisi %10, final notu 40 ve etkisi %50 olsun. Önce her not kendi yüzdesiyle çarpılır:
Çarpımlar: (60 × 40) + (85 × 10) + (40 × 50) = 5.250
Ağırlık toplamı: 40 + 10 + 50 = 100
Sonuç: 5.250 ÷ 100 = 52,50
Yalnızca vize ve final notunuzu hesaplamak veya geçmek için gereken final notunu bulmak istiyorsanız daha ayrıntılı vize final hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Ağırlıklı Ortalama ile Aritmetik Ortalama Arasındaki Fark
Aritmetik ortalamada bütün değerlerin etkisi aynıdır. Örneğin 60, 85 ve 40 notlarının aritmetik ortalaması 61,67'dir. Ağırlıklı hesapta final notunun etkisi %50 olduğu için aynı notlar 52,50 sonucunu verir. Ağırlıkların hepsi eşitse iki yöntem aynı sonucu üretir.
Ağırlıklı Ortalama Nerelerde Kullanılır?
- Sınav notları: Vize, quiz, ödev ve finalin farklı yüzdelerle değerlendirilmesi.
- Ders kredileri: Her dersin notunu kredi veya AKTS değeriyle ağırlıklandırma.
- Yatırım maliyeti: Farklı fiyatlardan alınan varlıkların adet bazlı ortalama maliyeti.
- İstatistik ve karar verme: Gözlem veya kriterlere farklı önem katsayıları verme.
Harf notları ve ders kredileriyle dönem ortalaması bulmak için üniversite not ortalaması hesaplama aracına geçebilirsiniz.
Excel ve Google Sheets'te Ağırlıklı Ortalama
Değerler A2:A5, ağırlıklar B2:B5 aralığındaysa Türkçe Excel'de=TOPLA.ÇARPIM(A2:A5;B2:B5)/TOPLA(B2:B5) formülü kullanılabilir. İngilizce Excel ve Google Sheets karşılığı=SUMPRODUCT(A2:A5,B2:B5)/SUM(B2:B5) şeklindedir.
Sık Sorulan Sorular
Ağırlıkların toplamı 100 olmak zorunda mı?
Hayır. Yüzde giriyorsanız toplamın 100 olması kontrol etmeyi kolaylaştırır; ancak ağırlıklı ortalama formülü 2, 3 ve 5 gibi katsayıları veya ders kredilerini de toplamlarına bölerek doğru biçimde orantılar.
Yüzde ağırlıklar ondalık olarak girilebilir mi?
Evet. %30 ve %70 yerine 0,30 ve 0,70 katsayılarını kullanmak aynı sonucu verir. Hesaplayıcıda tek bir gösterim biçimini tutarlı kullanmanız yeterlidir.
Ağırlıklı ortalama ile aritmetik ortalama arasındaki fark nedir?
Aritmetik ortalamada her değer eşit etkilidir. Ağırlıklı ortalamada ise her değer önce kendi yüzdesi, kredisi veya katsayısıyla çarpılır; etkisi ağırlığına göre değişir.
Ağırlık sıfır olursa ne olur?
Tek bir değerin ağırlığı sıfırsa o değer sonucu etkilemez. Bütün ağırlıkların toplamı sıfırsa sıfıra bölme oluşacağı için ağırlıklı ortalama tanımsızdır.